Dla tych, którzy mają problem z ogarnięciem skal modalnych

Wszystko rozumiem do momentu, że jest to gama A, ale dlaczego skala H się wzieła z gamy A i skąd mam wiedzieć, że np H doryncka, a nie np. jońska. Chodzi mi jak to rozpoznawać wszystko

Chodzi właśnie o to, że skala modalna to nie jest gama. To jest coś co jest skutkiem istnienia gamy.

Rozumiesz, że mogą istnieć 2 różne skale o takich samych dźwiękach a innym brzmieniu? Na przykład gama C-dur i a-mol to te same dźwięki, a brzmią zupełnie inaczej. Dlaczego? Wszystko zależy od pokładu. Jeśli masz progresję np. C F G to ona zabrzmi wesoło i skala, którą ją ograsz, też zabrzmi wesoło. Nawet jeśli próbowałbyś grać gamę a-mol, będzie ona brzmieć pod ten podkład wesoło, bo podkład jest wesoły, czytaj centrum tonalne jest na C-dur.

Jeśli zaś masz akordy, powiedzmy, a d e , to nawet jak spróbujesz grać C-dur, wyjdzie a-mol. Podkład jest definitywnie smutny. Centrum jest na a-mol.

Jeśli to rozumiesz, to idziemy dalej. Centrum tonalne nie musi być na tych 2 akordach, może być na innych.
Trzymając się już gamy C-dur, możemy stworzyć progresję, w której będzie dominował inny akord. Weźmy na przykład coś takiego: e F7+ . Możemy powiedzieć, że akord e "ma moc", jest naszym centrum tonalnym. Dlatego możemy ograć to coś skalą e frygijską.

Dlaczego frygijska? Oto rozpiska dla C-dur.


Jeśli wiemy, że akordy są z tej tonacji, powinniśmy użyć skali z tej tonacji. Akord e to III stopień - skala frygijska.

Wszystko jasne? Jakieś pytania to pisz.

To teraz ja się dołączę do wątku.
Skoro interwały skali E frygijskiej to: e f g a h c d, to jakie dokładnie chwyty mogę ograć tego typu skalą? Wyczytałem już w niektórych materiałach, że jest to skala mollowa. Więc czy chwyty barowe nie bardzo wchodzą w ten układ, a jeżeli wchodzą to tylko te, które posiadają w swojej skali jeden z tych dźwięków? Jeszcze jeśli chodzi o to centrum tonalne to na jakiej zasadzie możemy je określać?

Skala e frygijska pochodzi od gamy C-dur, czyli pasują akordy z tej gamy: e F G a hdim C d (plus oczywiście różne inne, np. e7 F7+ G7 a7 hdim7 C7+ d7). Jeśli byś przeanalizował składniki tych akordów, to są to wyłącznie dźwięki naszej gamy.

Jeśli wiesz, że akordy mają budowę tercjową, możesz sam sobie zbudować akordy. Mamy naszą skalę e f g a h c. Tercja czyli odległość 2 stopni. No to weźmy dźwięki e g h - wyszedł nam akord e-mol.

Jeśli chodzi o centrum tonalne, myślę że nie ma tu żadnej złotej reguły, trzeba "to coś" wyczuć. Są takie oklepane progresje, które słyszeliśmy tysiące razy, i one mają silne centrum (bo "wryły" się nam w pamięć), np. blues 12-taktowy. Żadna skala modalna Ci z tego nie wyjdzie, bo po prostu jest to zbyt ograna progresja.

Najłatwiej chyba po prostu wziąć nasz podstawowy akord i jeden inny, może jakiś przewrót, powinno być dobrze. Ale to się usłyszy z biegiem czasu, praktyką.

Po tym co napisałeś chyba już rozumiem. Czyli jeżeli np było by F G C to, żeby to ograć musiałbym użyć skali modalnej F Lidyjskiej, jeżeli to F było by centrum tonalnym dlatego, że F G C jest z gamy c-dur czyż tak?

Dokładnie tak, tylko że te akordy niezbyt trafnie wybrałeś. Należą one do triady harmonicznej, są to 3 najczęściej wykorzystywane akordy z gamy, dlatego mają silną tendencję na c-dur. Jest mnóstwo popularnych piosenek na właśnie tych 3 akordach. Jeżeli wybrałbyś F plus jakiś inny jeszcze akord albo dwa, nie powinno być problemu. Tylko nie triada.

Aha dzięki za wytłumaczenie

Dodam jeszcze, że modalność jest pojęciem subiektywnym, czyli nie możemy jej określić jako zerojedynkowe jest / nie ma. Progresje mogą być bardzo modalne albo i mniej... Myślę, że tutaj tylko własne doświadczenie może nam powiedzieć, co jest ok a co nie.Ogólnie rzecz biorąc, możemy powiedzieć, że progresja jest modalna, jeśli root chordem, czyli akordem podstawowym nie jest akord gamy. Czyli, innymi słowy, kiedy zagramy akord będący podstawą skali modalnej, powinien on brzmieć "jak powrót do domu" :)

http://www.youtube.com/watch?v=BeMwYlcb2YA
dla mówiących po angielsku polecam super lekcje nt. skal modalnych jak i reszty teorii. Super kanał.

Czyli C Dorycka, to to samo co H jońska?

Odległość od H do C to 1 półton. A odległość od 1. do 2. stopnia gamy to 2 półtony. Czyli H jońska = C# dorycka.

Tfu, miałem na myśli B nie H :P

Które to jest superpozycja? Przepisuje sobie to do zeszytu. I skala ta pierwsza to jest to wszystko te białe kropki, a czerwone to dźwęki e, czy co to jest. niech mi ktoś wytłumaczy jak to czytać!

e... skala to C, na czerwono jest pryma, więc dźwięk C.

No ok ale skala to w takim razie jest E i potem dopiero E na ostatniej strunie? Czy mam przerysować tebiałe. Albo inaczej:

Legende mi zróbcię, co mam przepisać. Te białe kółka to co to jest? Te czerwone - prymy . Superpozycja - te 5 progów z tymi wszystkimi białymi kropkami?

Przepisz sobie na początek pierwszą pozycję. Białe i czerwone to wszystkie dźwięki skali. Czerwone to pryma, czyli C (bo skala C jońska). Nie wiem, skąd Ci się E wzięło.

Kojot świetnie tutaj radzi i pisze... :) Super :) pozdrawiam, KM

ps. dałabym pochwałę, ale nie znam instrukcji jak ją dać ma forum :)))

Siemanko.

Ja nadal nie rozumiem jednej rzeczy. Potrafię zagrać skale w E. A co jakbym chciał zagrać na przykład w A? Albo w mollu? Widziałem, że ktoś podjął ten temat wcześniej, ale ja nadal nie rozumiem. Czy to się jakoś nakłada? Np. E dorycka z A eolską?

Przesuwasz po prostu WSZYSTKO (wszystkie schematy) o 5 półtonów w górę, zmieniając tonację z E na A. Skala A eolska posiada te same dźwięki co E frygijska (nie E dorycka, jak napisałeś), F lidyjska, G miksolidyjska, B lokrycka, C jońska i D dorycka :). A zatem do ogrywania na przykład A eolskiej możesz wykorzystać schematy E frygijskiej, F lidyjskiej, G miksolidyjskiej, B lokryckiej, C jońskiej i D doryckiej.

Nie rozumiem dlaczego na tym schemacie tam gdzie skala frygijska pisze że to pierwsza pozycja. Przecież jest to 5 superpozycja skali frygijskiej.Prosze o pomoc.

Bardzo ciekawe pytania i dyskusja.. którą chciałabym rozwinąć przenosząc teorię na praktykę... Mam w tym pewien cel, gdyż zamierzam coś sprawdzić (oczywiście na koniec powiem, o co chodzi. Teraz tego nie uczynię, ponieważ zepsułabym całą zabawę..)

Przyjmijmy założenie główne:
Korzystamy wyłącznie z bogactwa skal modalnych opartych na gamie durowej.

Zacznijmy od jednego akordu. Możliwości oczywiście będzie masa.. Niemniej nad czymś obecnie pracuję (materiały edukacyjne) i mam pewien pomysł na sposób ich przedstawienia....

Także.

Proste zadanie.

Mamy jeden akord, 3 dźwięki... A C i E - czyli Am.

Zapętlamy go sobie w 4 taktach o metrum 4/4
Warunek:
Trzymamy się jednej założonej tonacji oraz założenia głównego

Pytanie: jakich skal użyjesz? Oraz jaka to będzie tonacja?

To jest bardzo proste..ale nie bez powodu zadaję taką propozycję przykładu i tematu do rozwinięcia.

Z góry dzięki za aktywność.

Pozdrawiam, KM

Odkopuję temat, ale postaram się odpowiedzieć, żeby sprawdzić, czy dobrze rozumuję.

Mianowicie, jeśli można wybierać tylko ze skal modalnych do durowej, to najbardziej naturalna będzie eolska (notabene i tak molowa, tak, jak akord, który zadałeś). A tonacja oczywiście A, skoro jest to tonika akordu. Chyba, że coś opacznie rozumiem.

PS. Oprócz eolskiej, pasują jeszcze frygijska i lokrycka. :P

dzięki za aktywność!

eolska..jak najbardziej..ale jeśli mowa o eolskiej..to w jakiej tonacji DUROWEJ?

ps. tylko jedna skala i dopasowanie do tonacji durowej. Od tego zaczynamy zabawę. Jedna skala plus jaka tonacja DUROWA.
ps2. oczywiście, gdyby nie to założenie, ps.1 - odpowiedź jest prawidłowa :) Dzięki i pozdrawiam, Katarzyna M.

Chyba się pogubiłem w Twojej odpowiedzi.

Skala ma byc eolska, a tonacja A-dur, tak? Czy pomijam coś jeszcze z powodu braków teoretycznych? ;)

Pozdrawiam.

Jeśli mamy Am w tle i ogrywamy go skalą eolską a... jesteśmy w tonacji durowej (przy takim założeniu), jakiej?
C dur! Dlaczego?
Bo eolska skala jest melodią utworzoną na VI stopniu gamy durowej.
Gama C dur zagrana od 6 dźwięku to: a b* c d e f g a - a więc jest to eolska w tonacji C dur.

Mamy pierwszą parę skala molowa pod akord Am dopasowana do tonacji durowej:

eolska a = C dur

ps. tak się składa że eolska to też mol naturalny..a więc od razu warto wspomnieć, że jest to też tonacja A-moll (składa się z tych samych dźwięków co C - dur), * - nie stosuje nazwy h, tzn. "polskie h" nazywam B, "polskie b" nazywam zgodnie z zasadami muzyki jako Bb.

ps. kolega powyżej wspomniał o frygijskiej i doryckiej..tak... i jakie to będą tonacje durowe, jeśli te skale zagramy pod Am?

Hmm... rozkminiam to na wszystkie możliwe strony, aż sobie każdą ze skali rozpisałem po każdym dźwięku według odległości w półtonach i... w obydwu wychodzi mi C... czyli w każdej z tych skal C-dur.

Podaję rozpisane skale od A
Frygijska - 1222122 -> A, A#, C, D, E, F, G
Lokrycka - 1221222 -> A, A#, C, D, D#, F, G

Poprawka..

Dorycka od A to:
a - b - c - d - e - f# - g - a

Ponawiam pytanie..jaka to tonacja durowa? I dlaczego?

Frygijska od A to:

a - Bb - c - d - e - f - g - a

I to samo pytanie..jaka to tonacja durowa? I dlaczego?

............................
W jednej tonacji nie mogą jednocześnie występować dźwięki, które nazwiesz A i A#... bo jak określisz taka tonacje za pomocą # lub bemoli "b"? Nie da się.. a dać się musi! Zatem A i Bb..a nie : A i A# (nie może być jednocześnie dźwięk A i podwyższony dźwięk A..)
............................

W skalach pogrubiłam dźwięki należące do akordu Am.. jest to jeden z "powodów" dla których te właśnie skale mają swoje uzasadnienie do zastosowania ich pod ten akord.

Jeśli rozpiszesz prawidłowo skalę lokrycką od dźwięku A, zauważysz, ze nie do końca będzie idealnie pasowała do Am... w skali lokryckiej nie ma kwinty czystej..., która jest składnikiem tego akordu.

Na razie dopasowujemy skale pod jeden akord Am.. bez żadnego kontekstu harmonicznego.
Skala pod 1 akord..i jaka z tego wynika tonacja... słucham następnych przykładów...

Little Gi pisze:ps. kolega powyżej wspomniał o frygijskiej i doryckiej..tak... i jakie to będą tonacje durowe, jeśli te skale zagramy pod Am?

Mi wychodzi F dla frygijskiej i G dla doryckiej.

P.S.

Little Gi pisze:W skalach pogrubiłam dźwięki należące do akordu Am.

...i generalnie niewiele to dało, bo przy tych kolorach fontu i tła pogrubienie jest praktycznie niewidoczne. Lepiej by było zamiast pogrubienia zastosować jakiś kolor (np. żółty), ale... jak dla poprawienia czytelności emfazy kiedyś zastosowałem takie kolorowanie, to się dowiedziałem od jednego z "wybiórczo aktywnych" moderatorów, że przywilej kolorowania tekstu jest zarezerwowany wyłącznie dla moderatorów...

Tak więc niestety pozostaje nam, szaraczkom, nieczytelne pogrubianie... bo luksus czytelnego podkreślania tekstu jest zarezerwowany dla wybranych ;-) W końcu "co wolno wojewodzie..." ;-)

Dorycka od A to:
a - b - c - d - e - f# - g - a

Ponawiam pytanie..jaka to tonacja durowa? I dlaczego?

Skala molowa tworzona jest na VI stopniu skali durowej chyba zawsze, niezależnie czy mówimy o naturalnych czy harmonicznych (chyba, że czegoś nie wiem). Więc skoro A jest VI stopniem to licząc do tyłu I stopniem jest C... Czyli tonacja C-dur. Oczywiście pomijamy drugie A w liczeniu.

Frygijska od A to:

a - Bb - c - d - e - f - g - a

I to samo pytanie..jaka to tonacja durowa? I dlaczego?

Ta sama sytuacja. Skoro A jest VI stopniem, to licząc do tyłu I stopniem będzie C... czyli też C-dur.

Prościej można to policzyć, licząc III stopień skali molowej, ale nie wprowadzam zamieszania.

Jeśli moje myślenie jest błędne, to odpuszczam, i wracam do książek.

kavoo, możesz przedstawić swój tok myślenia, dlaczego Ci tak wyszło?

wh1sky pisze:kavoo, możesz przedstawić swój tok myślenia, dlaczego Ci tak wyszło?

Najpierw poczekam na prawidłową odpowiedź, dopiero potem wyłuszczę tok rozumowania. Bo jeśli pogubiłem się, to jaki jest sens tłumaczyć w jaki sposób się pogubiłem? ;-)

wh1sky pisze:Skala molowa tworzona jest na VI stopniu skali durowej chyba zawsze, niezależnie czy mówimy o naturalnych czy harmonicznych (chyba, że czegoś nie wiem). Więc skoro A jest VI stopniem to licząc do tyłu I stopniem jest C... Czyli tonacja C-dur. Oczywiście pomijamy drugie A w liczeniu.

Nie wiesz. Kavoo rozumuje poprawnie. Skala molowa to taka, której odległosć od pierwszego do trzeciego dźwięku wynosi dokładnie tercję małą. Dlaczego? Ano dlatego, że akord molowy składa się z tercji małej. Skala molowa NIE JEST tworzona zawsze na szóstym stopniu gamy durowej. Gdyby tak było, w gamie tej występowałby tylko jeden akord molowy. Jak wiadomo gama durowa składa się kolejno (może być na przykładzie gamy C dur) z akordów:
I C dur (skala durowa, jońska)
II d moll (skala molowa, dorycka)
III e moll (skala molowa, frygijska)
IV F dur (skala durowa, lidyjska)
V G dur (skala durowa, miksolidyjska)
VI a moll (skala molowa, eolska)
VII b półzmniejszony (skala lokrycka).

Zwykło się mówić, że moll eolski (zbudowany na VI stopniu) to moll naturalny. Jednak w gamie durowej skale mollowe występują także na II i III stopniu gamy. Najłatwiej chyba skojarzyć w ten sposób - od akordów durowych tworzymy skale durowe, od mollowych - molowe.

Teraz rozumowanie Kavoo jest właściwe, bo jeżeli szukamy skali a moll doryckiej, to przyjmujemy, że jest to skala zbudowana na II stopniu jakiejś gamy. Jest to także skala zbudowana na akordzie molowym. Teraz musimy tylko policzyć pierwszy stopień gamy, najłatwiej chyba jest przesunąć się o sekundę wielką w dół. Tak więc a moll dorycka wchodzi w skłąd gamy G dur i zawiera dźwięki (a - b - c- d - e - f# - g ). Jeśli chodzi o moll frygijski to analogicznie, jest zbudowany na IIi stopniu, czyli jedziemy tercję wielką w dół i szukamy gamy matki. Znajdujemy F dur! Wiemy więc, ze moll frygijski a pochodzi z gamy F dur i zawiera dźwięki (a - bb - c -d -e -f - g).

Należy zwrócić uwagę na fakt, że pomimo iż zmieniły w trzech różnych skalach a moll mamy różne dźwięki, to dźwięki akordowe akordu Am pozostały niezmienione (a jako pryma - c jako tercja - e jako kwinta - g jako septyma).

Co nam taka wiedza daje? Ano, możliwości. Jeśli widzicie na YT backing track na jednym akordzie, tylko na A mollu, to możecie po nim grać po tych trzech skalach. Możecie też mieszać skale a i tak to będzie brzmiało. Dobrym przykładem może być prosty utwór Jean Pierre, grany tylko na jednym akordzie A dur. Posłuchajcie co na nim zagrał Mike Stern. :))

Pozdrawiam!